Berichten

Queeste naar Mysliveček

Ende despereert niet* 

‘Mysliveček? Nooit van gehoord,’ zult u zeggen. Dat komt doordat wij niet in het derde kwart van de 18e eeuw leven.

Mysliveček (1737-1781) was een Tsjechische componist, die mateloos populair was in Italië, waar hij naam maakte als il divino boemo (‘de goddelijke Bohemer’). Hij wordt gerekend tot de Napolitaanse muziekschool, waartoe bijvoorbeeld ook Pergolesi behoorde. Zíjn naam klinkt door tot in onze tijd. Met Mysliveček (overigens een gewaardeerd collega van de Mozarts) is het anders gelopen. Zijn componeerstijl en operaonderwerpen sloten uiteindelijk niet meer aan bij de muzikale ontwikkelingen na 1780. Maar een tip: beluister en vergelijk zijn opera-aria’s eens met die van de jonge Mozart.

De naam Mysliveček was ook voor mij onbekend, tot ik op een vakantie in Duitsland op een rommelmarkt een cd vond die me fascineerde door een concertaria (‘Quod est in igne calor’) vanwege de combinatie sopraan, hoorn en orkest, een genre dat we ook van Mozart kennen. Wat een prachtige vondst! Maar welk een teleurstelling toen ik – nadat ik mij in het leven en werken van de componist had verdiept en bedacht dat wij toch best eens een symfonie van hem zouden kunnen uitvoeren – tot de ontdekking kwam dat bladmuziek niet beschikbaar leek. Door Tsjechische ensembles en orkesten is een behoorlijk aantal octetten, symfonieën en opera’s uitgevoerd en op YouTube geplaatst, maar op schrift leek er niets voor handen te zijn. Eindeloos heb ik gezocht naar partituren en partijen. Na een vruchteloze speurtocht op het wereldwijde web heb ik de Duitse uitgever van de cd benaderd, die me niet kon helpen en me doorverwees naar een Tsjechische uitgever van bladmuziek. Ook die schreef ik aan en ook die kon niets voor me doen, maar dacht dat misschien een Oostenrijkse muziekuitgever een gedrukte uitgave kon leveren. Maar niets daarvan. Niet verkrijgbaar. Na een zoektocht door half Europa was het Mysliveček-animo op een anticlimax uit te draaien.

Net toen ik op het punt stond de zoektocht te staken, bood een orkestcollega uitkomst: in het online muziekarchief imslp vond hij een Spaanse uitgave van zes symfonieën van Mysliveček. (Napels maakte in de 18e eeuw deel uit van het Spaanse koninkrijk.) De partijen waren beschikbaar, maar helaas was er geen partituur.

Ook dat laatste obstakel is de wereld uit geholpen. Onze dirigent was al eens door een Tsjechische collega gewezen op Mysliveček. Zijn belangstelling was gewekt en hij wilde de uitdaging wel aangaan om uit de partijen de partituur samen te stellen (een monnikenwerk!).

Zo is het na een onverwacht lange weg, die begon met een ontdekking en verliep via vele praktische hindernissen, toch mogelijk om speciaal voor u op ons concert in november 2020 Myslivečeks symfonie in a te laten klinken.

Jaap Balvers

* Ende despereert niet: wanhoop niet